«میان آنگاه و اکنون»، نمایش انفرادی آذین نوبان
۱۹ آذر، ۱۴۰۴ ۱۲:۱۸
«میان آنگاه و اکنون»
۲۱ آذر تا ۹ دی ۱۴۰۴
کیوریتور: پروژههای هنری مریم مجد
گالری والی، تهران
پروژههای هنری مریم مجد (اِماِماِیپی) با همکاری گالری والی برگزار میکند:
«میان آنگاه و اکنون» نمایشی فرایندمحور از زیست خلاقهی آذین نوبان در بستر تجسمی است که با بازخوانی دو مجموعهی تأثیرگذار او در طول سه دهه فعالیت و با انتخابی از میان نقاشیهای روی کاغذ و بوم، کلاژها و یک ویدیو انیمیشن که برای این نمایش خلق شده شکل گرفته است. این نمایش روایتی تازه از تحول زبان بصری، دغدغههای مفهومی و تاریخ شخصی هنرمند در گذر زمان و در مواجهه با هنر معاصر در بستری تغییر یافته ارائه میدهد.
این مجموعه با گردآوری آثاری از دورههای مختلف هنری آذین نوبان، نشان میدهد چگونه ایدههای پیشین میتوانند در چارچوب کیوریتوری معاصر دوباره فعال، بازتفسیر و دگرگون شوند. این رویکرد در امتداد علاقهی همیشگی پروژههای هنری مریم مجد (اِماِماِیپی) به شیوههایی است که میتوانند با بهکارگیری عناصر آرشیوی، رویکردها، معانی و موقعیتهای تازهای را خلق کنند.
«۳۶۵ روز، ۳۶۵ گل رز» قدیمیترین مجموعهای است که در این نمایش بازنگری میشود—پروژهای که در آن هنرمند به مدت یک سال (از اسفند سال ۱۳۷۳ تا اسفند ۱۳۷۴) هر روز یک گل رز را نقاشی میکرد. ایدهای که در ابتدا تمرینی شخصی برای انضباط و تداوم بود، بهمرور به آرشیوی تصویری بدل شد که در آن رد پای سفرها، فقدانها و دگرگونیهای عاطفی ثبت شده است.
پس از بیش از دو دهه فعالیت حرفهای در حوزهای کاملاً متفاوت و مدیریتی، جستوجوی خلاقانهی آذین با مجموعهی «بیم و امید» که دومین مجموعهی بازخوانی شدهی این نمایش است، به مرحلهای تازه و عمیق رسید—مجموعهای مهم که در دورهای از انزوا و کنارهگیری فیزیکی و فکری او و در یک استودیوی کوچک شکل گرفت. در غیاب هرگونه ارتباط با جامعهی هنری، گالریها یا همکاران هنرمند، او به آیینی شبانه پایبند ماند: نقاشیکردن تا دیروقتِ شبهای آرام، پس از پایان مسئولیتهای روزانهی کاری و خانوادگی.
در حالی که نقاشیهای رُز با دقتی موشکافانه و کیفیتی مستندگونه ــ شبیه تصویرگری علمی ــ اجرا شده بودند، مجموعهی «بیم و امید» بر رهایی، خودانگیختگی در لحظه و صراحت عاطفی تکیه داشت. در این مجموعه هنرمند اغلب بدون استفاده از طراحی اولیه، مستقیماً با رنگ کار میکرد و رد قلممو، ریزشهای رنگ، مکثها و حرکتهای ناتمام را آشکارا بر سطح بوم باقی میگذاشت تا لایههایی از فرایند شکلگیری، بر اثر نمایان بمانند. برخی از بومها در وضعیتی ناتمام متوقف و برخی دیگر به فرمهای گلگونهای نزدیکتر میشدند.
در مجموعهی «بیم و امید»، حرکت بهسوی بیانی بیواسطه با ثبت فرایند به صورت تایملَپس و نشاندادن حرکتهای آرام هنرمند در استودیو، حرکت قلممو، چرخش بوم، مکثها، شتابها و توقفها همراه بود. این ویدئوها هم آرشیوی شخصی بودند و هم امتدادی از خود اثر؛ ریتم بدنی، شکنندگی و پایداری نهفته در عمل نقاشی را آشکار میساختند و بر علاقهی دیرینهی آذین به مستندسازی و دنبالکردن زندگی یک اثر، از مراحل آغازین تا فرم نهایی، تأکید میکردند.
اکنون، پس از سالها دوری از فضای هنر و عرصهی تجسمی، آذین نوبان با بازگشت به آثار پیشین خود، به بازتفسیر ایدههایی میپردازد که در مسیر هنریاش نقشی تعیینکننده داشتهاند. این بازگشت، گفتوگویی میان تداوم و دگرگونی پدید میآورد و به هنرمند امکان میدهد پرسشهایی را که پیشتر مجال بروز نداشتند، مطرح کند. در این روند، نوبان به مفاهیمی چون زمان، پایداری، هویت، و حافظهی فردی و جمعی میپردازد.
از منظر کیوریتوریال، از سویی دیگر، هدف پروژههای هنری مریم مجد در این پروژه، نشاندادن این است که چگونه یک چارچوب معاصر میتواند چشماندازهای اولیهی یک هنرمند را دوباره فعال کند. در این نمایش، آثار نه بهعنوان محصولی ثبت شده با هویتی مشخص، بلکه بهمثابه نشانههایی در امتداد یک مسیر خلاقه دیده شدهاند. در نگاه ِاِماِماِیپی، این آثار نه اسنادی تاریخیاند و نه یادگارهایی نوستالژیک؛ آنها مدارکی زندهاند از دگرگونی زبان بصری، تجربهی شخصی و روایت مفهومی هنرمند. این بازخوانی، آغازی برای مرحلهای تازه و روایتی از بازگشت است.
با گردآوری آثاری از سه دهه، این نمایش تصویری یکپارچه از تحول یک مسیر هنری ارائه میدهد—روایتی از تداوم و گسست، و تنشهای خلاق میان حافظه و دگرگونی. این نمایش آغاز فصلی تازه در مسیر کاری نوبان است و بر تعهد پروژههای هنری مریم مجد به کیوریتوری پژوهشمحور مبتنی بر «بستر» فکری تأکید میکند.
آذین نوبان (م. ۱۳۴۱، تهران) هنرمندی چند رسانهای است که در زمینههای نقاشی، طراحی و ویدیو کار میکند. محورهای اصلی کار او آیین، حافظه و روانشناسی تکرار هستند. آثار او در ایران، فرانسه و ایالات متحده به نمایش درآمدهاند.
